Калимаи калидро ворид кунед

Ғафуров Эргашбой

Ғафуров Эргашбой

Ғафуров Эргашбой

Ғафуров Эргашбой (Истаравшан) номида мешавад, сар кардем. Ҳунарманд  Эргашбой, бозичаҳои овозбарор(свисток) аз гил таёр мекунад  , ва ҳунараш “aҷубасоз” аст (. “Ачуба” аз калимаи тоҷ. аҷоиб, ғароиб мебошад).

То ба наздикӣ, одамон боварӣ доштанд, ки “Aҷуба” қудрати зеҳнӣ дорад, ки унсурҳои табииро, ба худ ҷалб мекунад масалан, боиси шамол ё борон. Бинобар ин, онҳо ба номи Айҷуба дода шуданд (аҷиб – ) (тоҷ)). Дар айни замон, онҳо ҳамчун бозичаҳои оддӣ истифода мешаванд, вале ба таври дақиқтар, аҷуба бисертар барои истифодаи кӯдакон мебошад.

Ҳунари аҷубасозӣ ба Эргашбой, аз падари худ, Ҳунарманди халқии Тоҷикистон Ғафуров Гадобой омадааст ва бобояш ҳунарманди  машҳури ҷаҳон Ғафур Халилов, ки маҳсулотҳои у дар осорхонаҳои зиёди этнографии  ҷаҳон намоиш дода мешавад.

Дар ҷамъоварии маҳсулотҳои ҳунарманд, ки дар атрофи хонаи худ ҷойгир аст, шумораи зиёди аҷубаҳо пайдо ҷойгиранд, ки ҳар яке аз онҳо дар ҳаҷм,ранг ва шакл фарқ мекунанд, ҳар яке аз онҳо як қисми махсуси тасаввуроти истеҳсолкунандаи худро ба даст овардаст.

Дар хонаи ҳунарманд Эргашбой як гӯшаи хурде аст,ки бозичаҳои аз ҷониби аҷдодони ӯ ҷойгиршуда мавҷуданд. Тавре ки ҳунарманди гиромӣ эътироф кард, дар оянда мехост, ки осорхонаи хурдеро , бо номи «Аҷуба» –  ки аз тарафи падараш, модараш ва бобояш  мондааст кушояд.

Бо даъвати  Эргашбой Ғафуров, мо ба хонаи ў даромадем, ӯ дарҳол моро меҳмондори карда, дар рўи миз шинонд,ки дар таги он  танӯри анъанавии  мардуми тоҷик буд – сандалӣ, бо оташпораҳои махсуси  тафсон,ва  як табақ таоми миллӣ,Сумалак ки махсусан дар иди Наврӯз мепазанд пешкаш намуд. Дар давоми он вақте, ки мо дар меҳмондории у будем, бо саховатмандӣ  ба мо шумораи зиёди маҷалла ва китобҳои дар давраи Шӯравӣ нашр кардаро, ки  аз бобояш ва ҳунари оилавиашон буд нишон дод, боз ба мо муяссар гардид,ки шахсан аҷубаҳои беҳтарини таёркардаи худи  устод Эргашбойро бубинем.

Ҳамчунин, Усто Эргашбой бо мо тарзи сохтани бозичаҳоро каме нишон дод, ки хеле оддӣ буд, зеро қисмати асосии кор бояд аз ҷониби фантазияи усто он анҷом дода мешавад, аммо рангу бори  бозича дорои қоидаҳои муайяне мебошад, ки ин сирр бо устод мемонад.

Вақте ки Бобокалони Усто Эргашбой, Ғафур Халилов бо рўзноманигор сӯҳбат кард, ўро пурсиданд, ки оё дар аҷубасози маънои махфи ҳаст ,ва ӯ чунин ҷавоб дод:

Вақте ки ман ятим мондам, ман 10 сола будам ва Ҳодир маро ба касби худ гирифт. Ӯ   танўр барои нонпазӣ тайёр мекард. Ман ҳам дар тӯли солҳои зиёд бо танўрсозӣ машгул будам, вале шабона ман хоб медидам, ки ман ҳайвони ваҳшии аҷоибе соз мекардам. Баъзан,шабона  бархоста, мехостам ба сохтан дароям вале ҷуръат намекардам. Қуръон тасвири одамон ва ҳайвонотро манъ мекунад – онҳо метавонанд ба ҳаёт оянд. Ман аллакай дар сини шонздаҳсола будам, вақте ки аждаҳоронам пайдо шуданд. Аммо вақте ки ман онҳоро месохтам, онҳоро бо сурх ранг мекардам. Ин ҷароҳати ҷисми аждаҳор аст. Агар вай ногаҳонӣ зинда шавад, чунон ки Қуръон мегӯяд, пас ҷароҳати  ӯ ҳам соз мешавад, сипас аждаҳор мемурад. Аммо ман медонам, ки ҳайвонотҳоям бадӣ намеоранд. Чунки ман ҷони худро дар онҳо гузоштаам.

Мо мехостам, ба хонандаи азиз расонем, ки бозичаҳое  аз ҷониби Эргашбой Ғафуров  сохта мешавад, метавонад дар мизи шумоён низ бошад,  тӯҳфаҳое барои дӯстонатон ва бозичаҳои аҷоибу хандовар  барои фарзанди шумо бошанд, ҳатто шумо метавонед  онро бо ӯ ранг кунед.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *